Audyt energetyczny

Audytem energetycznym nazywamy ekspertyzę dotyczącą podejmowania i realizacji przedsięwzięć zmniejszających koszty ogrzewania. Celem audytu jest zalecenie konkretnych rozwiązań (technicznych, organizacyjnych i formalnych) wraz z określeniem ich opłacalności (np. okres zwrotu nakładów). Audyt obiektów budowlanych można podzielić na kilka etapów: analiza aktualnego stanu budynku, weryfikacja przyjętych parametrów, przegląd możliwych usprawnień wraz z określeniem kosztów ich realizacji, obliczenie oszczędności wynikających z usprawnień, analiza ekonomiczna (opłacalność), oraz harmonogram działań. 
Audyt Energetyczny jest pierwszym krokiem, który powinniśmy zrobić planując modernizację budynku. Jest niezbędnym dokumentem do starania się o kredyt termomodernizacyjny, którego część (25%) może zostać umorzona w wyniku przyznania premii termomodernizacyjnej. Wykonany przez nas audyt energetyczny spełnia warunki wymagane do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie premii termomodernizacyjnej lub dofinansowanie z Funduszy Ochrony Środowiska (NFOŚIGW, WFOŚIGW, GFOŚIGW, Ekofundusz) lub innych źródeł finansowania. Cena wykonania Audytu Energetycznego jest ustalana w zależności od wielkości budynku, stanu technicznego budynku, uciążliwości zadania (brak dokumentów niezbędnych do wykonania audytu).
Przykładowa struktura audytu
Etap I. Analiza aktualnego stanu budynku
W pierwszym etapie audytu określane są koszty ogrzewania w warunkach średnich, które są poziomem odniesienia dla proponowanych przedsięwzięć energooszczędnych. W tym celu ustalana jest sprawność systemu grzewczego oraz sezonowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania w standardowym sezonie grzewczym. 
Sprawność systemu ogrzewania
Na sprawność całego systemu ogrzewania wpływa szereg cząstkowych parametrów, które zależą od: rodzaju źródła ciepła i sposobu jego wykorzystania, usytuowania i rodzaju grzejników, sposobu regulacji i sterowania systemem grzewczym, wielkości strat przy przesyłaniu ciepła. Konkretne wartości ustalane są na podstawie dokumentacji, wizji lokalnej lub odpowiednich badań.
Zużycie ciepła w standardowym sezonie grzewczym
Aby obliczyć zużycie energii w standardowym sezonie grzewczym konieczne jest stworzenie szczegółowego bilansu strat i zysków ciepła. 
Straty ciepła
Straty ciepła w budynku wynikają z przenikania ciepła przez przegrody zewnętrzne oraz z podgrzewania napływającego z zewnątrz powietrza wentylacyjnego. 
Ilość ciepła straconego przez przegrody zależy głównie od pola powierzchni przegród, ich właściwości termoizolacyjnych (współczynniki k) oraz różnicy temperatur. Dlatego też na podstawie projektu, obmiarów lub badań ustalane są niezbędne parametry dla ścian, stropodachu, podłogi na gruncie, a także okien i drzwi zewnętrznych. 
Wielkość strat ciepła związanych z podgrzewaniem powietrza wentylacyjnego zależy od różnicy temperatur oraz ilości wymienianego powietrza. Konieczne jest więc ustalenie szczelności okien, a także rodzaju i stanu technicznego systemu wentylacji.
Temperatura wewnętrzna ustalana jest dla każdego pomieszczenia indywidualnie, natomiast temperatura zewnętrzna jest średnią wieloletnią dla danego regionu Polski.
Zyski ciepła
Zyski ciepła dzielimy na słoneczne i bytowe. Zyski słoneczne są wynikiem efektu szklarniowego w każdym pomieszczeniu (promieniowanie słoneczne przenikające przez szyby zamienia się wewnątrz na ciepło). Aby je obliczyć dla wszystkich okien ustalana jest orientacja, zacienienie i zdolność przepuszczania promieniowania. Na podstawie lokalizacji obiektu określone są wieloletnie średnie natężenia promieniowania słonecznego. 
Zyski bytowe wynikają z istnienia dodatkowych źródeł ciepła związanych z użytkowaniem budynku. Dla każdego pomieszczenia ustalana jest ilość zamieszkałych osób, moc i rodzaj oświetlenia, ilość i rodzaj urządzeń elektrycznych i gazowych. 
Ocena stanu technicznego i eksploatacji obiektu
W części tej dokonywana jest ogólna ocena stanu technicznego budynku, jego urządzeń i instalacji, w celu ustalenia niezbędnych prac remontowych, niezależnie od problemów energooszczędności (np. nieszczelny dach, przemarzające ściany, zniszczona elewacja, niesprawny piec czy skorodowana instalacja c.o.). 
Na podstawie wizji lokalnej wyszukiwane są przyczyny nadmiernego zużycia energii, nie wynikające z materii budynku i jego instalacji, lecz wypływające z niewłaściwej eksploatacji obiektu lub urządzeń.
Etap II. Weryfikacja przyjętych parametrów
Aby ustalić czy przyjęte w poprzednim etapie parametry odpowiadają rzeczywistości dokonywana jest weryfikacja. Polega ona na porównaniu rzeczywistego zużycia energii w poprzednich sezonach grzewczych z zużyciem obliczeniowym przy założeniu warunków meteorologicznych panujących w porównywanych okresach. W przypadku gdy przyjęty model matematyczny budynku (wraz z systemem grzewczym) nie odpowiada rzeczywistości dokonywane są odpowiednie korekty, a w razie potrzeby dodatkowe badania, odkrywki, pomiary itp.
Etap III. Przegląd możliwych usprawnień
W etapie drugim wyszukiwane są wszystkie możliwe do zrealizowania usprawnienia i przedsięwzięcia, których efektem będzie zmniejszenie kosztów ogrzewania. Działania te, możemy podzielić na: 
  • techniczne (np. docieplenie ścian, stropodachu, podłóg, uszczelnienie lub wymiana okien i drzwi, modernizacja systemu wentylacji, zastosowanie automatycznego regulacji źródła ciepła zaworów termostatycznych, zrównoważenia hydraulicznego instalacji, wymiana kotła, zmiana nośnika energii itp.),
  • organizacyjne (np. przeszkolenie pracowników technicznych, służb konserwatorskich),
  • formalno-prawne (np. wprowadzenie systemu rozliczania kosztów energii, podzielniki, zmniejszenie zamówionej mocy grzewczej). 
W audycie proponowane są konkretne rozwiązania, dobrane w oparciu o szeroką znajomość rynku i fachową wiedzę. Należy tu zaznaczyć, że audytorzy nie są związani z żadną firmą oferującą materiały czy usługi budowlane, co zapewnia im niezależność w podejmowaniu decyzji.
Korzystając z oferty rynkowej lub/i kosztorysów ustalany jest koszt każdego przedsięwzięcia. W przypadku obiektywnej konieczności remontu, za koszty inwestycji energooszczędnej uznawane są tylko dodatkowe nakłady, przewyższające niezbędne wydatki.
Etap IV. Obliczenie oszczędności z przedsięwzięć
Obliczenie oszczędności jakie wynikną z realizacji poszczególnych przedsięwzięć jest kluczowym elementem audytu. Oszczędność czyli różnica w opłatach za ogrzewanie przed i po zrealizowaniu usprawnienia wpływa na rentowność inwestycji. 
Obliczenia prowadzone są na podstawie bilansu cieplnego obiektu, analogicznie jak w etapie pierwszym. Dla każdej inwestycji uwzględniana jest zmiana charakterystycznych parametrów - docieplenie ścian zmienia jej współczynnik k, zmiana kotła podnosi sprawność wytwarzania ciepła itd. Aby móc porównać wyniki, wszystkie obliczenia prowadzone są przy założeniu takich samych, standardowych warunków meteorologicznych i takich samych warunków panujących w pomieszczeniach (temperatury i zyski bytowe).
Dzięki takim obliczeniom, dla każdego przedsięwzięcia określony jest nie tylko koszt, ale również zysk jaki ona przyniesie. Znajomość kosztów i zysków jest punktem wyjścia do podejmowania decyzji o realizacji jakiejkolwiek inwestycji.
Etap V. Analiza ekonomiczna (określenie opłacalności)
Celem analizy ekonomicznej jest uszeregowanie przedsięwzięć od najbardziej do najmniej opłacalnych. Analiza polega na porównywaniu kosztów i zysków (oszczędności) danej inwestycji. W oparciu o odpowiednie formuły ekonomiczne obliczane są wskaźniki, które mogą być wykorzystane jako kryteria opłacalności. Stosowane są zarówno kryteria uniwersalne zalecane przez Bank Światowy i UNIDO (okres zwrotu nakładów, NPV, IRR) jak też kryteria przeznaczone specjalnie dla inwestycji energooszczędnych (CS, CSE). Najprostsze z kryteriów, okres zwrotu nakładów wskazuje okres czasu po jakim zwrócą się koszty inwestycji i przedsięwzięcie zacznie przynosić korzyści. Ostateczny wybór, jednego kryterium kwalifikującego inwestycje jako opłacalne, zależy od priorytetów inwestora, któremu może zależeć na najwyższej rentowności lub najkrótszym okresie zwrotu, bądź zaangażowaniu jak najmniejszych środków.
Analiza prowadzona jest z uwzględnieniem inflacji, stopy redyskontowej i prognozowanej stopy wzrostu cen energii. 
W przypadku docieplenia na podstawie kryteriów opłacalności obliczana jest optymalna grubość termoizolacji.
Etap VI. Określenie zalecanego zakresu prac
Po ustaleniu, które z działań są opłacalne określany jest optymalny zakres prac czyli komplet inwestycji zalecanych do realizacji. Dobór zakresu prac oparty jest głównie na kryteriach ekonomicznych, choć brane są pod uwagę również inne argumenty np. polepszenie komfortu cieplnego, zlikwidowanie przemarzania ścian, zwiększenie bezpieczeństwa czy niezawodności c.o., uproszczenie obsługi urządzeń, korzyści ekologiczne. Uwzględniane są także uwarunkowania techniczne oraz konieczność połączenia niektórych usprawnień, które dopiero w całości przyniosą spodziewane efekty.
Przy ustalaniu kolejności działań, brany pod uwagę jest fakt, że ograniczanie strat energii przez przegrody bez zapewnienia regulacji dostarczanej ilości ciepła zwykle nie przynosi spodziewanych efektów, gdyż prowadzi tylko do podwyższenia temperatur w pomieszczeniach i do usuwania nadmiaru ciepła (otwieranie okien). 
W części ekonomicznej sporządzane są zwykle tabele przepływów pieniężnych (cash flow). Po stronie wydatków najczęściej uwzględnione są nakłady inwestycyjne, koszty remontów i eksploatacji, koszty obsługi kredytów, podatek od zwiększonych zysków, a po stronie zysków zmniejszenie kosztów energii, amortyzację, zmniejszenie kar za zanieczyszczanie środowiska itp.
Etap VII. Harmonogram działań
Ostatnim elementem audytu energetycznego jest harmonogram działań, czyli lista czynności niezbędnych do zrealizowania zaleceń (np. opracowanie potrzebnej dokumentacji projektowej, uzyskanie odpowiednich decyzji i pozwoleń, przeprowadzenie przetargu, przygotowanie wniosku kredytowego itp.). W razie konieczności zalecany zakres prac dzielony jest na etapy i ustalane są terminy ich realizacji.